De ultieme gids voor kunstaas op zeebaars

Hoofdstuk 3 – Oppervlaktekunstaas voor zeebaars

Inhoud

• Waarom oppervlaktekunstaas zo effectief is
• Wanneer zeebaars aan de oppervlakte jaagt
• Het verschil tussen poppers, stickbaits en wakebaits
• Walking-the-dog techniek
• Poppers voor zeebaars
• Stickbaits en pencilbaits
• Wakebaits
• Oppervlaktekleuren
• Grootte kiezen
• Snelheid van binnenvissen
• Beste omstandigheden
• Oppervlaktevissen per seizoen
• Nachtvissen met oppervlakte-aas
• Veelgemaakte fouten

Waarom oppervlaktekunstaas zo bijzonder is

Er zijn weinig momenten in de zeevisserij die zo spectaculair zijn als een zeebaars die een oppervlaktekunstaas aanvalt.

Je ziet het water openscheuren.

Een kolk achter je kunstaas.

Een explosieve aanbeet vlak onder je voeten.

Oppervlaktevissen is niet alleen effectief, maar geeft ook een unieke beleving omdat je letterlijk ziet wat er gebeurt.

Toch is oppervlaktekunstaas geen aas dat je zomaar altijd kunt inzetten. Het werkt vooral wanneer de omstandigheden kloppen.

Een zeebaars zal niet voortdurend naar boven komen om een prooi te pakken. Vaak moet er een reden zijn:

• veel kleine aasvis aan de oppervlakte;
• zuurstofrijk water;
• jagende meeuwen;
• stroming;
• warm water;
• een gewonde of vluchtende prooi.

Wanneer deze omstandigheden aanwezig zijn, kan oppervlakte-aas echter ongekend effectief zijn.

Waarom pakt een zeebaars een oppervlakteplug?

Een oppervlakteplug bootst vaak geen perfecte gezonde aasvis na.

Juist het tegenovergestelde.

Een vis die:

• wegvlucht;
• verdwaald raakt;
• gewond is;
• moeite heeft met zwemmen;

is een makkelijke maaltijd.

Een zeebaars is een efficiënte jager. Hij kiest vaak voor de prooi die het minste energie kost.

Een oppervlakteplug die nerveus over het water loopt, triggert precies dat instinct.

Wanneer moet je oppervlaktekunstaas gebruiken?

De beste momenten zijn vaak:

Vroege ochtend

De zee is vaak rustiger.

Aasvis bevindt zich hoger in het water.

Zeebaars jaagt actief voordat de zon hoog staat.

Topmoment:

• eerste licht;
• zonsopkomst;
• het eerste uur daarna.

Avondschemering

Een klassiek moment.

Wanneer het licht afneemt durft aasvis vaak hoger te zwemmen.

Grote zeebaars schuift dan regelmatig ondiep water op.

Warm zomerwater

Vanaf ongeveer juni tot september wordt oppervlaktevissen interessant.

Warm water betekent:

• meer activiteit;
• meer kleine vis;
• meer insecten en ander voedsel;
• agressievere jacht.

Windstil of lichte golfslag

Veel vissers denken dat oppervlakte-aas alleen werkt op spiegelglad water.

Dat klopt niet.

Een beetje golfslag kan juist goed zijn.

Te veel wind maakt het echter moeilijker omdat:

• je het aas minder goed ziet;
• de actie wordt verstoord;
• de zeebaars minder makkelijk kan aanvallen.

De drie hoofdtypen oppervlaktekunstaas

Er zijn drie belangrijke groepen:

1. Stickbaits / pencilbaits
2. Poppers
3. Wakebaits

Elk type heeft een eigen toepassing.

1. Stickbaits en pencilbaits

Dit zijn lange, slanke oppervlaktepluggen zonder grote holle voorkant.

Ze worden vooral gebruikt voor de techniek:

walking the dog

De plug beweegt hierbij zigzaggend over het water.

Van links naar rechts.

Van rechts naar links.

Precies als een vluchtende aasvis.

Waarom zijn stickbaits zo effectief?

Een stickbait maakt weinig geluid.

Hij vertrouwt vooral op:

• silhouet;
• beweging;
• trillingen.

Daarom is hij ideaal voor helderder water.

Een zeebaars kan hem rustig volgen en toeslaan wanneer hij wil.

Walking-the-dog techniek

Dit is dé techniek voor stickbaits.

Het doel:

De plug moet niet rechtuit zwemmen.

Hij moet een S-beweging maken.

Hoe doe je dat?

1. Houd de hengeltop laag.
2. Draai rustig lijn binnen.
3. Geef korte tikjes met de hengel.
4. Laat de lijn steeds een fractie slap vallen.
5. Herhaal.

De tikjes zorgen dat de neus van de plug steeds naar een andere kant uitslaat.

Het ritme van walking-the-dog

Er bestaat geen perfecte snelheid.

Maar verschillende ritmes hebben verschillende toepassingen.

Langzaam ritme

Beweging:

tik...

pauze...

tik...

pauze...

Beste voor:

• helder water;
• grote voorzichtige zeebaars;
• weinig wind.

Gemiddeld ritme

De standaard.

Een constante zigzagbeweging.

Beste voor:

• zomer;
• actieve vis;
• ochtend en avond.

Snel ritme

Een vluchtende aasvis.

Beste voor:

• agressieve vis;
• jagende scholen;
• meeuwen boven aasvis.

Beste maten stickbaits

7–9 centimeter

Voor:

• voorjaar;
• kleine aasvis;
• voorzichtig vissen.

10–12 centimeter

De echte allroundmaat.

Geschikt voor:

• Nederlandse kust;
• havens;
• pieren.

13–15 centimeter

Voor grotere vis.

Ideaal wanneer:

• haring aanwezig is;
• makreelachtigen rondzwemmen;
• je gericht grote zeebaars zoekt.

Gewicht en werpafstand

Een groot voordeel van stickbaits:

ze werpen vaak extreem goed.

Door hun langwerpige lichaam en interne gewichten vliegen ze ver.

Dit is belangrijk vanaf:

• stranden;
• pieren;
• strekdammen.

Een oppervlakteplug die 30 meter verder komt, kan soms water bereiken waar andere vissers niet komen.

Kleuren voor stickbaits

Pearl White

De klassieker.

Bootst een aasvisbuik na.

Beste:

• ochtend;
• avond;
• helder water.

Bone

Een absolute topper voor oppervlaktevissen.

Waarom?

Omdat de matte witte kleur goed zichtbaar blijft voor de visser én natuurlijk oogt voor de vis.

Silver / Holographic

Perfect bij zon.

De reflecties lijken op een echte schubbenflits.

Black

Vooral sterk:

• schemering;
• nacht;
• donkere dagen.

Een zwart silhouet boven water valt enorm op.

Pink

Werkt verrassend goed.

Vooral:

• zomer;
• helder water;
• actieve vis.

2. Poppers

Een popper is totaal anders dan een stickbait.

Aan de voorkant zit een holle of komvormige kop.

Wanneer je eraan trekt, duwt deze water weg.

Het resultaat:

• plop;
• splash;
• bellen;
• trillingen.

Waarom werken poppers?

Een popper bootst vaak een vis na die:

• gewond is;
• vlucht;
• aan het oppervlak spartelt.

Het geluid trekt aandacht.

Vooral in troebel water kan dit enorm effectief zijn.

Wanneer kies je een popper?

Gebruik een popper wanneer:

• er veel wind staat;
• water iets troebel is;
• er actieve jacht is;
• je vis moet aantrekken.

Een popper maakt veel meer geluid dan een stickbait.

Poppertechnieken

Klassiek poppen

Werkwijze:

• één stevige tik;
• pop laten liggen;
• opnieuw tik.

De pauze is vaak belangrijker dan de beweging.

Continu poppen

Sneller.

Meer geluid.

Voor actieve vis.

Walking pop

Een combinatie.

Je laat de popper zigzaggen en af en toe water spuwen.

Popperkleuren

Omdat poppers vooral via geluid en silhouet werken, is kleur iets minder belangrijk.

Toch zijn er duidelijke favorieten.

Wit met rode details

Een klassieker.

De rode kleur lijkt op:

• gewonde kieuwen;
• bloed;
• irritatie.

Geel

Zeer goed zichtbaar.

Perfect bij:

• schemering;
• bewolking.

Zilver

Voor zonnige omstandigheden.

Zwart

Een fantastische kleur voor:

• avond;
• nacht;
• donker water.

3. Wakebaits

Wakebaits zijn misschien wel het meest onderschatte oppervlaktekunstaas.

Ze lopen niet echt óp het water, maar vlak eronder.

Ze maken een duidelijke golf:

een zogenaamde "wake".

Waarom werken wakebaits?

Een aasvis die langzaam en ontspannen zwemt veroorzaakt een kleine drukgolf.

Grote zeebaars voelt deze beweging via zijn zijlijn.

Vooral oudere, ervaren vissen kunnen hier geweldig op reageren.

Wanneer wakebaits gebruiken?

Perfect:

• windstil water;
• avonduren;
• havens;
• ondiepe platen.

Wakebait techniek

Heel simpel:

langzaam binnenhalen.

Niet te snel.

De kracht zit in de golf die achter de plug ontstaat.

Een veelgemaakte fout is te hard draaien waardoor de wakebait gaat duiken.

Oppervlaktekunstaas per seizoen

Voorjaar

Oppervlakte-aas werkt meestal pas later.

De watertemperatuur is belangrijk.

Beste:

• kleine stickbaits;
• subtiele beweging.

Maten:

7–10 cm.

Zomer

De beste periode.

Gebruik:

• stickbaits;
• poppers;
• wakebaits.

Maten:

10–13 cm.

Herfst

Ook een topperiode.

Veel grotere aasvis.

Gebruik:

• grotere stickbaits;
• poppers;
• donkere kleuren.

Maten:

12–15 cm.

Winter

Veel minder geschikt.

De vis zit vaak dieper en beweegt trager.

Een langzaam geviste suspending plug of shad is dan meestal beter.

De perfecte oppervlaktebox

Een praktische selectie:

Stickbait

• 9–11 cm
• Pearl
• Bone
• Silver

Grote stickbait

• 12–14 cm
• Herring
• Mullet

Popper

• 10–14 cm
• White
• Yellow
• Black

Wakebait

• 10–12 cm
• Natural
• Dark

Met deze vier categorieën kun je vrijwel iedere oppervlakte-situatie aan.

Veelgemaakte fouten met oppervlakte-aas

1. Te snel vissen

De meeste beginners vissen veel te snel.

Een zeebaars hoeft geen topsnelheid te zien.

Vaak is langzaam juist beter.

2. Te weinig pauzes

Een stilhangende oppervlakteplug kan onweerstaanbaar zijn.

3. Direct aanslaan

Dit is misschien de grootste fout.

Bij een oppervlakteaanval ziet de visser de explosie en reageert automatisch.

Maar de zeebaars moet de plug eerst daadwerkelijk pakken.

Wacht een fractie van een seconde.

Voel de druk.

Sla dan aan.

4. Alleen bij vlak water proberen

Ook lichte golfslag kan uitstekend zijn.

Sterker nog:

een beetje beweging kan een zeebaars juist minder voorzichtig maken.